Hoe inzicht in waarden leidt tot stevigere samenwerking

by Katelijne Rotsaert

U begrijpt niet waarom een zorgvuldig opgezet veranderingsproject toch maar niet slaagt in uw organisatie? U vraagt zich af hoe het komt dat twee afdelingen zo moeilijk kunnen samenwerken? Misschien ligt een waardenconflict aan de bron.

ValuesManagement helpt je om de oorzaken te achterhalen en geeft je ideeën hoe je een vastgelopen situatie op een andere manier kunt aanpakken of oplossen.
ValuesManagement is gebaseerd op Spiral Dynamics ®, dat op zijn beurt gebaseerd is op het werk van prof. Clare W. Graves tussen 1950 en 1980.

 

Waarden stimuleren of blokkeren verandering
In onderstaand schema ziet u de verschillende waardensystemen, met hun kleuren en basiskenmerken. Bij individuen zijn er één of twee drijfveren dominant. Ook op team- en organisatieniveau zijn bepaalde drijfveren of waardensystemen meer aanwezig dan andere. Soms helpen ze een gewenst resultaat vooruit, soms werken ze eerder belemmerend.

De verschillende waardensystemen en hun kenmerken. ValuesManagement ©

 

Als consultant, trainer en coach heb ik de kans om heel wat veranderingsinitiatieven van nabij te observeren en begeleiden. Ongeveer drie jaar geleden leerde ik de theorie van Spiral Dynamics ® kennen. Sindsdien is het één van de brillen die ik op zet om te kijken naar de interactie tussen individuen en teams, tussen teams onderling en tussen organisaties en hun omgeving.

Vele problemen in teams en organisaties – maar ook in relaties, families, scholen,… –  worden veroorzaakt door conflicterende manieren van denken of conflicterende waardensystemen. ValuesManagement is een benadering die deze waardensystemen beschrijft en in kaart brengt. In tegenstelling tot andere tools focust Valuesmanagement niet op waarneembaar gedrag – het topje van de ijsberg – maar op wat het gedrag veroorzaakt en mensen in beweging zet, namelijk hun waarden en drijfveren – het grote deel van de ijsberg onder water.

 

Inzicht in verschillende waarden biedt oplossingen
Ik ervaar dat deze focus van ValuesManagement een verdiepend effect heeft en een fundamenteel element toevoegt, zowel bij het analyseren van het probleem als bij het vinden van creatieve oplossingen.

Een voorbeeld dat ik recent meemaakte:

De samenwerking tussen een commercieel team van een beursgenoteerde multinational  én een team van consultants met een zelfstandig statuut is vaak complementair, boeiend en inspirerend. Maar er zijn ook momenten van onbegrip en frustratie. De consultants willen vaak meer achterliggende info over vragen van (potentiële) klanten. Ze krijgen graag ruim de tijd om na te denken over de aanpak die ze willen voorstellen. (In ValuesManagement kleuren: GEEL).
Het commerciële team wil goede oplossingen voor hun klanten. Snel op de bal spelen is voor hen een succesfactor voor resultaat. (In ValuesManagement kleuren: ORANJE).
Beide teams werken in een gestructureerde multinational-omgeving  met processen en procedures die een kwaliteitsvolle logistiek van de vele projecten verzekeren (In ValuesManagement kleuren: BLAUW.)
Zowel de commerciële medewerkers als de consultants willen soms afwijken van de strakke processen en procedures en meer ‘customer intimacy’ (In ValuesManagement kleuren: GROEN)
De markt waarin de dienstverlening wordt aangeboden is onderhevig aan nieuwe tendensen en vraagt maatwerk en creativiteit (In ValuesManagement kleuren: GEEL en GROEN).
Terzelfdertijd wordt er nog veel business gerealiseerd met standaarddiensten van hoge kwaliteit, die hun degelijkheid al vaak bewezen. (In ValuesManagement kleuren: BLAUW).

 

ValuesManagement voor beter samenwerkende teams

  • lnzicht in de verschillende drijfveren en waarden achter gedrag dat soms leidt tot ergernis en (sluimerend) conflict.
  • Loslaten van oordelen. Elk waardensysteem is per definitie positief en verdient respect.
  • Verbinding. Individuen van verschillende teams ontdekken gemeenschappelijke waarden. Deze maken de klassieke tegenstellingen minder scherp en dienen als “brug”.
  • Oplossingen. Concrete oplossingen en afspraken komen op tafel. Ze verbeteren de samenwerking en verzekeren business succes tenminste onder deze voorwaarden:
    •  de waarden die voor de verschillende partijen belangrijk waren vinden we terug in de afspraken => verbinding en draagvlak
    • We houden rekening met de context waarin de teams werkzaam zijn, zowel binnen als buiten de organisatie (meerdere “types” van klantvragen en verwachtingen)=> business resultaat

Samengevat: begeleiding aan de hand van Valuesmanagement leidde tot gesprekken tussen de teams,  met kennis en respect voor elkaars drijfveren. Dit respect maakte het mogelijk om onverwachte “out of the box” – oplossingen te vinden die de onderliggende waarden van elk team garandeerden. De afstemming van de oplossingen op de onderliggende waarden zorgde ervoor dat de afspraken ook écht werden gedragen en uitgevoerd.

 

Valuesmanagement bij veranderingsprocessen
Valuesmanagement brengt ook de waardensystemen in de omgeving, in de context in kaart. Zo geeft ValuesManagement inzicht en inspiratie om veranderingen van bij het begin goed aan te pakken. Organisaties initiëren vaak veranderingsprojecten om beter te beantwoorden aan de uitdagingen uit hun omgeving. Dat kunnen brede maatschappelijke tendensen zijn of beperktere veranderingen bij klanten, concurrenten, leveranciers of nieuw technologische mogelijkheden. Tot welke inzichten en oplossingen ValuesManagement kan leiden in dergelijke veranderingsprocessen, leest u in mijn volgende blogpost op 18 september.

 

 

Katelijne Rotsaert
Consultant/ Trainer/Coach bij LinkPower – Kluwer Opleidingen
Opgeleid door Max Herold in het denken van Graves
Gecertifieerd consultant ValuesManagement

 

 

 

 

 

Lees ook